Όλα τα παυσίπονα του κόσμου

Προχτές στη δουλειά ήρθε ένας κύριος θαυμάσιος. Ήταν γύρω στα 70 μάλλον, πολύ ευγενικός, κοντούλης, λεπτός στο παρουσιαστικό και τους τρόπους του, σαν Άγγλος ευγενής. Φορούσε ένα λεπτό κοστούμι tweed και μια γραβάτα ανοικτή πράσινη, στο χρώμα που έχει το παγωτό φιστίκι. Αισιόδοξη γραβάτα.

Για κακή του τύχη εκείνη την ώρα μου τηλεφώνησε το ανθρωπόμορφο ον από το οποίο παίρνω εντολές και τον άφησα υποχρεωτικά να περιμένει. Του έλεγα όμως διαρκώς να καθίσει, να μην είναι όρθιος, του έκανα νόημα και του ζήτησα πολλές φορές συγγνώμη που περίμενε. Περίμενε τελικά όρθιος, υπομονετικά. 

Ζητούσε κάτι για το οποίο δεν μπορούσα να κάνω τίποτα, ούτε μπορούσα να τον εξυπηρετήσω, πολύ απλά γιατί το σύστημα που είχε δει στο Λονδίνο δεν προβλέπεται στην Ελλάδα. Αντί να θυμώσει, μου είπε ότι θα επανέλθει με τη σκέψη του περισσότερο τεκμηριωμένη και θα έλθει πάλι να με βρει. Θα τον απογοητεύσω πάλι, αλλά περιμένω να τον ξαναδώ. Αν και, για το καλό μου, ελπίζω να μη με βρει εδώ.

Πριν φύγει, γύρισε και με κοίταξε στα μάτια. Χαμογελούσε και σκέφτηκα πόσο τυχεροί είναι οι άνθρωποι που τους αγκαλιάζει με αυτό το βλέμμα κάθε μέρα. 

Τις νύχτες στη γειτονιά μου αλυχτάει σαν σκυλί ένας άνθρωπος. Δεν έχω δει ποτέ το πρόσωπό του, ακούω μόνο τη φωνή του. Μου είναι άγνωστος, αν και έχω υπολογίσει σε πιο διαμέρισμα μένει. 
Είναι ο πιο φάλτσος άνθρωπος του κόσμου. Αλλά κι ο πιο επίμονος. Σχεδόν κάθε βράδυ (πάντα μα πάντα τα Σαββατοκύριακα) τραγουδάει λαϊκά τραγούδια με καραόκε. Το τραγουδάει είναι ευφημισμός. 
Είναι τόσο φάλτσος που δεν καταλαβαίνει κανείς πιο τραγούδι είναι, μερικές φορές αν έχω κέφι τον αφουγκράζομαι και βάζω στοίχημα με τον εαυτό μου να δω αν θα καταλάβω ποιο τραγούδι είναι αυτό που κακοποιεί. Μέχρι και ο Π. τον έχει μάθει τώρα. "Πάλι ο φάλτσος τραγουδάει" μου λέει και χαμογελάμε με κατανόηση. 

Φεύγω από τη δουλειά, ανηφορίζω, βαριές σκέψεις, κακή διάθεση. Σηκώνω το βλέμμα και βλέπω ένα κομμάτι χαρτί στον τοίχο έξω από μια πολυκατοικία. 

Κηδεύομεν σήμερον
ετών 13
η μητέρα
ο φίλος. 

Τίποτα άλλο. Η Μητέρα και ο Φίλος. Και ποιος Καβάφης να σηκωθεί να την παρηγορήσει, ποιός ήλιος να φωτίσει πλέον τη ζωή της. Η μητέρα, τελευταία φορά μητέρα στο γαμωκηδειόχαρτο. 


Είναι θαύμα πώς καμιά φορά άγνωστοι άνθρωποι έρχονται από το πουθενά να σώσουν τη μέρα σου. Ακούνε προσεκτικά τι τους λες (ή έστω προσποιούνται επιτυχημένα), έστω κι αν συναντηθήκατε τυχαία, έστω κι αν σε λίγο πάλι θα χωρίσετε. Συναντιόμαστε στο δρόμο, στις συγκοινωνίες, στο facebook, στον προθάλαμο του οδοντίατρου διαρκώς με άγνωστους ανθρώπους. Και μερικοί μας χαρίζουν ένα μικρούτσικο τοσοδούλι κομμάτι από τη ζωή τους και παίρνουν ένα κομματάκι από τη δική μας. Σήμερα ας πούμε, ένας ταξιτζής μου έλεγε για την 6χρονη κόρη του, του έλεγα κι εγώ για τον Π. - όλα σε πέντε λεπτά διαδρομή. 

Οι μικρές συγκεκομμένες παυσίπονες συζητήσεις μας έχουν την αξία που έχει ένα αληθινό χάδι.

Οι διακοπές του κυρίου Heatherley

Έγινε πια πολύ δύσκολο να είμαι ειλικρινής, να γράφω αυτά ή για αυτά που σκέφτομαι. 

Αισθάνομαι ότι δεν μπορώ να ανοίξω το στόμα μου, δεν μπορώ να καταγράψω τα πράγματα που αληθινά με απασχολούν. Αλλά θέλω να συνεχίσω να προσπαθώ να το καταφέρω. Θα προσπαθήσω σιγά-σιγά, όπως μαθαίνουν τα παιδιά να τρώνε, να περπατάνε. Θα προσπαθήσω πάλι να γράφω σιγά-σιγά. 

Ένα πρώτο συμπέρασμα από την περασμένη διετία είναι ότι το πένθος τρώγεται. Ένα άλλο συμπέρασμα είναι ότι το πένθος δεν περνάει, υπάρχει. Είναι μια νέα κατάσταση που σε χαρακτηρίζει πια οριστικά. Όπως όταν χάνεις ένα χέρι ή έχεις κάνει εγχείρηση ανοικτής καρδιάς. Ποτέ δεν θα είσαι όπως ήσουν, θα είσαι πάντα αυτός που πρέπει να προσέχει γιατί έχει κάνει εγχείρηση. Έτσι έγινα κι γώ. Κάπως σαν διαβητικός που δεν πρέπει να φάει ζάχαρη. Εγώ δεν πρέπει να συγκινηθώ, δεν μπορώ να συζητήσω για τη μαμά μου παρά μόνο για λίγα λεπτά, πολύ λίγα. Όμως με τον καιρό έμαθα να το λέω. Δηλαδή τολμώ πια να λέω στους συνομιλητές μου ότι δεν θέλω να το συζητήσω περισσότερο, ας αλλάξουμε συζήτηση κλπ. Ε, κι αυτό είναι κάτι, είναι ας πούμε ένα κέρδος, ξέρω γω. 

Στο μεταξύ ο κ. Π. μεγαλώνει και επικοινωνεί ολοένα και περισσότερο, εξελίσσεται με ραγδαίους ρυθμούς. Εχτές του έδωσα να φάει λίγη σοκολάτα κι όπως καθόμασταν δίπλα-δίπλα μου είπε "λατρεύω να κάθομαι κοντά σου και να τρώω σοκολάτα". Τι απλό πράγμα, λίγες λέξεις και γεμίζεις αγάπη μονομιάς. Ο κ. Π. πρωταγωνιστεί. Ανακαλύπτει το άλλο φύλο, ανακαλύπτει την απόλαυση του να κάνεις αυτό που δεν πρέπει, "είμαι σκάνδαλος μαμά, είμαι ζημιάρης". Αλλά είναι πάντα ένα τρυφερό ήσυχο παιδί, έχει καλά αισθήματα, είναι πολύ ευγενικός. Αγκαλιές, αγάπες, φιλιά, πειράγματα, ο καλύτερος μπαμπάς του κόσμου. Σπίτι γεμάτο. 

Δεν είμαι αγνώμων, είμαι απλώς λυπημένη. Ας πούμε ότι υπάρχει μια πολλή μεγάλη χαρά που καλύπτει σαν ζεστή κουβέρτα το κρύο σώμα της λύπης. 

Στο μεταξύ έχω τη βάσιμη υποψία ότι δεν κάνω ποτέ διακοπές, νομίζω ότι ζω σε μια διαρκή κούραση. Μάλλον αυτό το περνάνε όλοι όσοι έχουν μικρά παιδιά. Μάλλον αυτό το περνάνε και όσοι έχουν τόσο ηλίθια δουλειά σαν τη δική μου. Το τελευταίο διάστημα νιώθω ότι βράζω σαν καζάνι κι όποιος κάνει το λάθος και ανοίξει το καπάκι, θα είναι όπως σε κάτι ταινίες: θα δει ας πούμε έναν κρατήρα ηφαιστείου και θα βράζει η λάβα. 

Την προηγούμενη εβδομάδα είχα φτάσει σε τόσο μεγάλο σημείο υπερέντασης που είχα ταχυκαρδίες και τέτοιο εκνευρισμό που δεν μπορούσα να κοιμηθώ, δεν μπορούσα να ηρεμήσω στο σπίτι. Όλα αυτά γιατί κρατιέμαι να μην πω αυτά που σκέφτομαι, γιατί πρέπει να κρατηθώ προκειμένου να μπορέσω να δρομολογήσω ψύχραιμα και οργανωμένα τη διαφυγή μου από εκεί που δουλεύω τώρα. Αυτή την εβδομάδα ευτυχώς αισθάνομαι καλύτερα γιατί έχω πάρει την απόφαση να τελειώσω με αυτή την κατάσταση και θα κάνω ό,τι πρέπει για να το καταφέρω. Στο μεταξύ έχω περάσει σ'αυτό το στάδιο που στήνω στο μυαλό μου σενάρια για να παρηγορηθώ όπου οι κακοί κατατροπώνονται με φαντασμαγορικό τρόπο. 

Samuel Butler, Mr Heatherley's Holiday: An Incident in Studio Life. 1874

Ο Samuel Butler ζωγραφίζει τον κο Heatherley, διευθυντή της καλλιτεχνικής σχολής της Newman Street στην οποία φοιτούσε ο Butler. O κος Heatherley ήταν διάσημος για το γεγονός ότι δεν πήγαινε ποτέ του διακοπές. Εδώ εικονίζεται να επιδιορθώνει έναν σκελετό που χρησιμοποιούσαν οι μαθητευόμενοι ζωγράφοι στα μαθήματά τους. 

Αθηναϊκό πρωϊνό. Τρία στιγμιότυπα.

Πρωί-πρωί στο πλάϊ της Κουμουνδούρου αποφεύγω στο τσακ σφοδρό τρακάρισμα με άκρως αισιόδοξη και πιθανόν αγαθών προθέσεων κυρία: το συμπεραίνω από το γεγονός ότι παραβίασε stop και βγήκε με ταχύτητα, έπειτα δε τα έχασε και σταμάτησε κόντρα στη μέση του δρόμου. Έστριψα το τιμόνι και την απέφυγα στο τσακ, ανέβηκε η πίεση, αλλά έκανα και άσκηση αυτοελέγχου διότι μόνον την κόρναρα, ενώ σε άλλη περίπτωση θα την έβριζα, θα την μούτζωνα κλπ.

Λίγο αργότερα, ανεβαίνοντας πεζή την Τοσίτσα, νέος ατυχής και δυστυχής με προσεγγίζει με θαυμασμό για την τσάντα μου -και όχι επειδή είναι μια ωραιότατη floral, αλλά φοβάμαι για το πενιχρό περιεχόμενο του πορτοφολιού. Απέφυγα την συνάντηση δι'ελιγμών για να καταλήξω επιτέλους στο γραφείο.

Σε ένα από τα πιο περίεργα ασανσέρ της πόλης μας (κάποτε πρέπει να γράψω μια σειρά κειμένων μόνο για τα εξωφρενικά που μου συμβαίνουν σε αυτό το ασανσέρ) μπαίνει μαζί μου φουριόζα μια γυναίκα που βλέπω για πρώτη φορά στη ζωή μου. Με χαιρετά θερμά με το ονόμά μου "την κουβέντα σου είχαμε χτες με το Γιώργο (ευτυχώς κατάλαβα ποιόν Γιώργο λέει) άντε να πιούμε πια εκείνο το καφεδάκι που λέγαμε". Της μιλάω σαν να την γνωρίζω χρόνια, με θέρμη, φυσικά αρπάζομαι από τον Γιώργο με τον οποίο είμαστε συντοπίτες, Τρικαλινοί κι οι δυό, και εν τέλει σχολιάζουμε και τους "κάτω από το αυλάκι" που δεν έχουν την εγκαρδιότητα που έχουν οι άνθρωποι από τη Βόρεια Ελλάδα.
Πιο κατάλληλη κατάληξη στη συζήτηση δεν θα μπορούσε να υπάρξει. 

Κοιτάω το ρολόϊ μου. Είναι μόλις 9.30. 

Δύο μεγάλοι κόκκινοι ελέφαντες

Το μόνο ενδιαφέρον πράγμα που βλέπαμε από το παράθυρό μας ήταν δύο μεγάλοι κατακόκκινοι ελέφαντες. Ήταν ολόιδιοι, σαν δίδυμοι, και στέκονταν διαρκώς στην ίδια θέση. Στην αρχή μας κίνησαν την περιέργεια (γιατί στέκονταν εκεί; ποιός τους άφησε;) έπειτα τους συνηθίσαμε. Με έναν τρόπο η παρουσία τους ήταν παρήγορη. Ήταν κάθε πρωί εκεί όταν τραβούσαμε τις κουρτίνες και η σουρεαλιστική τους παρουσία μας υπενθύμιζε ότι όλα μπορούν να συμβούν. 

Όταν ο Π. μπόρεσε να σηκωθεί από το κρεβάτι του, ανέβαινε στο χαμηλό περβάζι του παραθύρου και τους κοίταγε κι αυτός. Του έλεγα ότι κοκκίνισαν γιατί έφαγαν πολλές ντομάτες και πολλές φράουλες, αλλά η αλήθεια είναι ότι δεν έχω ιδέα γιατί κοκκίνισαν οι ελέφαντες. Δεν έχω ιδέα γιατί βρίσκονταν εκεί, από πού ήρθαν και που θα πήγαιναν μετά, τι περίμεναν κάθε μέρα έξω από το νοσοκομείο. 

To υπόγειο

Aν άρχιζε ο Θεός μια μέρα να μετράει όσα έφτιαξε,
άστρα, πουλιά, σπόρους, βροχές, μητέρες, λόφους,
θα τέλειωνε ίσως κάποτε. Eγώ κάθομαι εδώ, ολομόναχος,
μέσα σε τούτο το υγρό υπόγειο, έξω βρέχει,
και μετράω τα σφάλματα που έκανα, τις μάχες που έδωσα,
τις δίψες, τις παραχωρήσεις,
μετράω τις κακίες μου, κάποτε θαυμαστές, τις καλωσύνες μου
συχνά επηρμένες, μετράω, μετράω, δίχως ποτέ μου
να τελειώνω ― α, εσείς,
εσείς ταπεινώσεις, αλτήρες της ψυχής μου,
βαθύ, θρεπτικό ψωμί, αιώνιε πόνε μου,
όλη η δροσιά του μέλλοντος τραγουδάει μες στις κλειδώσεις μου
την ίδια ώρα που μου στρίβει το λαρύγγι η πείνα χιλιάδων
    φτωχών προγόνων,
κι ω ήττες, συντρόφισσές μου, που μέσα σε μια στιγμή
με λυτρώσατε απ' τους αιώνιους φόβους της ήττας.

Eίμαι κι εγώ ένας Θεός μες στο δικό του σύμπαν, σε τούτο
το υγρό υπόγειο, έξω βρέχει,
ένα σύμπαν ανεξιχνίαστο κι ανεξάντλητο κι απρόβλεπτο,
ένας Θεός καθόλου αθάνατος,
γι' αυτό και τρέμοντας από έρωτα για κάθε συγκλονιστική
κι ανεπανάληπτη στιγμή του.

Λειβαδίτης Tάσος, Το υπόγειο

Πέρασα μια μακρά περίοδο υπέρμετρης ενεργητικότητας εδώ και ενάμιση χρόνο, μια περίοδο που ήθελα να κάνω αν γινόταν συγχρόνως τα πάντα, προσπαθούσα να κρατώ τον εαυτό μου διαρκώς απασχολημένο -έκανα διαλέξεις, πήγα σε συνέδρια, έγραφα, έγραφα, έγραφα (από τηλεοπτικό σενάριο μέχρι επιστημονικό κείμενο, από μπουρδολογίες στη δουλειά μέχρι τα άρθρα της στήλης μου)- πέρασα πλέον σε μιά φάση καινούργια που νιώθω ότι τίποτα πια δεν με ενθουσιάζει και δεν με ενδιαφέρει να κυνηγήσω, να επιδιώξω και να προσπαθήσω. Το βράδυ, όταν ησυχάζει το σπίτι, ενώ "κανονικά" θα έγραφα ή θα διάβαζα ή θα έβλεπα κάτι ή θα κένταγα λίγο, τώρα ολοένα και συχνότερα διαπιστώνω ότι πραγματικά και ουσιαστικά ΔΕΝ ΘΕΛΩ ΝΑ ΚΑΝΩ ΤΙΠΟΤΑ. Το γράφω έτσι με μεγάλα γράμματα γιατί αν με βλέπατε τώρα που το γράφω θα σας το έλεγα με έμφαση. 

Δεν θέλω να κάνω τίποτα. Απολύτως τίποτα. Δεν με ενδιαφέρει να στήσω, να δημιουργήσω, να οργανώσω, να διορθώσω απολύτως τίποτα. 
Τίποτα. 

Το μόνο που πραγματικά με ευχαριστεί να κάνω, το μόνο που θέλω στ'αλήθεια αυτή τη στιγμή είναι να κάθομαι δίπλα στον Π. να μετράμε τα δάκτυλά μας και να βγαίνουν πάντα πέντε, να διαβάζουμε βιβλία πηδώντας σελίδες, να τραγουδάμε βγάζοντας τα πνευμόνια μας "το καλύτερο παιδί του κόσμου ΕΙΣΑΙΑΙΑΙΑΙΑΙ ΕΣΥΥΥΥΥΥΥ", να κρατιόμαστε οι δυό μας από το χέρι και να περπατάμε προς τα εκεί που θέλει εκείνος. Να τον βοηθάω να είναι ανεξάρτητος σιγά-σιγά, να με παίρνει αγκαλιά εκεί που δεν το περιμένω, να με κοιτάει με αστραφτερά μάτια, να ζωγραφίζουμε την παλάμη του επάνω σε ένα χαρτί. Να ακούμε τραγούδια και να βλέπουμε την Πέππα το γουρουνάκι που έχει έναν αδελφό τον Τζώρτζ, τη μαμά γουρουνίτσα και τον μπαμπά γουρουνάκι. Να πηγαίνουμε στο σούπερ μάρκετ και να ρίχνει εκείνος τα ψώνια στο καρότσι, να διαλέγει μήλα και πορτοκάλια, να φωνάζει από την καρδιά του και περήφανος "γειά σας" σε όλο τον κόσμο - στον κόσμο που τον νομίζει καλό. Να πετάμε πετραδάκια με τις ώρες σε λακούβες με νερό, να μυρίζουμε τα λουλούδια, να κοιτάμε έκπληκτοι τις πεταλούδες, να παρατηρούμε τα μυρμήγκια. 

Θέλω μόνο ό,τι θέλει εκείνος. 

Η Υπηρεσία δεν αναβάλλεται

Πόσες φορές μες στην δουλειά μου μ’ έρχεται μια ωραία ιδέα, μια σπάνια εικόνα, σαν ετοιμοκαμωμένοι αιφνίδιοι στίχοι, και αναγκάζομαι να τα παραμελώ, διότι η υπηρεσία δεν αναβάλλεται. Έπειτα σαν γυρίσω σπίτι μου, σαν συνέλθω κομμάτι, γυρεύω να τ’ ανακαλέσω, αλλά πάνε πια. Και δικαίως. Μοιάζει σαν η Τέχνη να με λέγη: «Δεν είμαι μια δούλα εγώ· για να με διώχνης σαν έρχομαι, και νάρχομαι σαν θες. Είμαι η μεγαλήτερη Κερά του κόσμου. Και αν με αρνήθηκες ―προδότη και ταπεινέ― για το ελεεινά σου καλό σπίτι, για τα ελεεινά σου καλά ρούχα, για την ελεεινή καλή κοινωνική σου θέση, αρκέσου μ’ αυτά λοιπόν, (αλλά πού μπορείς ν’ αρκεσθής) και με τες λίγες στιγμές που όταν έρχομαι συμπίπτει να ήσαι έτοιμος να με δεχθής ― βγαλμένος στην πόρτα να με περιμένης, όπως έπρεπε να ήσαι κάθε μέρα.  Κ.Π. Καβάφης, Ιούνιος 1905 Ανέκδοτα Σημειώματα Ποιητικής και Ηθικής

Πιστα

Ένα πρωί, ένα χάραμα,

θα γίνει η Πειραιώς

πίστα αεροδρομίου

γλιστερή, γυαλιστερή

στρωμένη με χιλιάδες κρυσταλλάκια

κι εμείς θα οδηγούμε όμορφα κι αργά

και τα φανάρια θα ανάβουν πράσινα

ένα-ένα-ένα, όλα

θα προχωράμε όμορφα κι αργά,

ήσυχα,

μόνοι,

κι ο δρόμος δεν θα τελειώνει ποτέ.