Κίτρινα δάκρυα

- Έχετε τυπικό προφίλ ημικρανιακού ατόμου, μου είπε. Θα σας το επιβεβαιώσει η ειδικός.

- Πώς το καταλάβατε; ρώτησα τον οφθαλμίατρο.

Είστε τελειομανής, τα θέλετε όλα άψογα, φαίνεται αυτό επάνω σας, θέλετε να τους ικανοποιείτε όλους και αναλαμβάνετε περισσότερες ευθύνες από όσες σας αναλογούν.

Όσο με είχε απέναντι και μου έπαιρνε το ιατρικό προφίλ, του έπαιρνα κι εγώ σιωπηλή το δικό του.

Παντρεμένος, τρία παιδιά, η φωτογραφία δίπλα στο τηλέφωνο. Μεγάλος πιά, κάπου το έχει ρίξει, αλλά δεν είναι το ποτό, δεν πίνει παρά μόνο με παρέα. Ήρθε κοντά μου πολύ, περισσότερο από όσο θα έπρεπε, νομίζω για να με μυρίσει. Τον μύρισα κι εγώ υποχρεωτικά. Έντιμη μυρωδιά, ανδρική. Πολλή καλοσύνη, λίγες πικρίες.

Εγώ παρίστανα το καλό παιδί, σταυρωμένα χέρια, προσήλωση στην εξέταση.
Η μόνη στιγμή που τα έχασα ήταν όταν με ρώτησε αν διαβάζω πολύ και του είπα όχι. Όχι πια.

- Γιατί; Πείτε μου, με ενδιαφέρει.

Ήθελα να του πω την αλήθεια, ότι θέλω να ζω, δεν θέλω να διαβάζω, με απογοήτευσαν τα βιβλία, με έπνιξαν στο τέλος, γέμισαν το σπίτι μου και δεν παίρνω ανάσα.

- Δεν έχω χρόνο, του είπα.

- Μην ανησυχείτε για τα κίτρινα δάκρυα, το κολλύριο είναι.

A Mid Summer's Nightmare

Ο κόσμος ξυπνάει σιγά-σιγά και μαθαίνει τα νέα. Μετράμε πάλι. Με ενοχλεί η καταμέτρηση. 70, 73, 80. Από το 73 στο 80 είναι 7 άνθρωποι. Επτά ανάσες ρε γαμώτο. Σε κάποιους θα λείψουν αυτοί οι επτά άνθρωποι κι όλοι οι υπόλοιποι μαζί. 
Κάποιοι, αμέτρητοι, θα πεθάνουν μέσα τους μετά από αυτό. 

Είμαι τόσο μα τόσο κακή με τους αριθμούς. Με μπερδεύουν αφάνταστα. Απορώ με τον κόσμο που θεωρεί ότι παρέχουν σταθερό σημείο. Κανένα σταθερό σημείο δεν παρέχουν, ούτε μένουν ποτέ σταθεροί οι αριθμοί. Νομίζω ότι και η μελέτη των αστεριών αυτό διδάσκει: μετακινούνται διαρκώς οι τροχιές, οι γαλαξίες, οι δορυφόροι, ο άξονας των πλανητών. Τίποτα δεν στέκει, τίποτα δεν μετριέται με ακρίβεια. Πυρετός 37.9, όχι πυρετός 38.1. Μία κύστη, όχι τρεις κύστεις. Πάνω από το όριο, κάτω από το όριο. Σκατά, θα έπρεπε να μην υπάρχει όριο, και στην πραγματικότητα δεν υπάρχει όριο. Μας επιβάλλεται το όριο. 

Εμένα μου αρέσουν τα απεριόριστα. Σ'αγαπώ απεριόριστα. Δεν σ'αγαπώ με όριο [*αν μου πεις αυτό, θα πάψω να σ'αγαπώ, - αν δεν μου κάνεις αυτό (το χατήρι), θα πάψω να σ'αγαπώ]

Μετράω αντίστροφα για τις διακοπές, μετράω πόσες είναι οι διακοπές, μετράω πόσες μέρες θέλω μετά τις διακοπές για να φύγω, πόσες μέρες μετά από το μετά τις διακοπές για να φτάσω, πόσα μειλ δεν απαντώ γιατί στρουθοκαμηλίζω, πόσα λόγια δεν είπα. Πόσα ραντεβού πρέπει να κλείσω όταν γυρίσω. Εχτές με πήρε τηλέφωνο ένας φίλος από τη Γερμανια κι έκλεισα μαζί του ραντεβού για τις 3 Οκτωβρίου. Ήθελα να του πω κάποια πικρία από το τηλέφωνο, αλλά γελούσε χαριτωμένα ο καημένος και τη γλύτωσε. 

Μετράω πόσα λεπτά θέλω στην Πατησίων από τη δουλειά μέχρι τον παιδικό (Δευτέρα 11 λεπτά, Τρίτη 19, Πέμπτη 14 λεπτά, αυτά θυμάμαι), πόσες σφήνες κάνω για να φτάσω ένα λεπτό νωρίτερα. Δεν αξίζει να τρακάρεις για να φτάσεις ένα λεπτό νωρίτερα, λέει ο Θ. Αξίζει να ρισκάρεις να τρακάρεις για να φτάσεις ένα λεπτό νωρίτερα, λέω εγώ. "Πάλι άργησε η μαμά μου" τον ακούω να λέει από μέσα. Δίκιο έχει. Άργησα πάρα πάρα πολύ. 

Υ.Γ. Σήμερα είναι η μέση του καλοκαιριού. Γιορτάζουν οι εραστές, οι τρελοί κι οι ποιητές. 

Lovers and madmen have such seething brains,
Such shaping fantasies, that apprehend
More than cool reason ever comprehends.
The lunatic, the lover, and the poet,
Are of imagination all compact. 

Graeme

Ο Graeme ζει τώρα στην Καλιφόρνια. Αλληλογραφούμε από το 1987. Τότε ζούσε στο Λονδίνο με τους γονείς του. Έφηβος, ένα χρόνο μεγαλύτερός μου. Είχε βάλει μια αγγελία στο Football Monthly κι εγώ απάντησα.

Τα πρώτα χρόνια μιλάγαμε μόνο για τη Liverpool και το αγγλικό πρωτάθλημα γενικώς, δεν ήθελε να λέμε τίποτα άλλο, όποτε δοκίμαζα να αλλάξω θέμα αντιστεκόταν. Κι όπως κάνω συνήθως με τα αγόρια, εγώ πήγαινα με τα νερά του.

Φυσικά με τα χρόνια αναπόφευκτα είπαμε κι άλλα.

Κάποια στιγμή παντρεύτηκε μια τρελή Δανέζα που του κατέστρεψε τη ζωή: εγκατέλειψε το σπίτι του στο Λονδίνο και τη δουλειά του στα αγγλικά ταχυδρομεία γιατί αυτή δεν άντεχε το Λονδίνο (αυτό και μόνο έλεγε πολλά, τη μίσησα), μετακόμισαν στη Δανία, αυτή μετά τον έδιωξε, κράτησε το σπίτι τους εκεί, αυτός γύρισε και μετά δεν έβρισκε δουλειά. Γενικώς έπαθε μεγάλο σοκ τότε. Τεράστιο.

Λίγα χρόνια μετά γνώρισε από το ίντερνετ μια Αμερικάνα, η οποία ήρθε στο Λονδίνο, τον γνώρισε από κοντά, τον πήρε στην Αμερική και παντρεύτηκαν. Fast track. Έχουν ένα αγοράκι, τον Aidan. Ζουν με την οικογένειά της εκεί, στο ίδιο σπίτι, αυτός φρικάρει αλλά κάνει υπομονή. Τον βλέπω να γερνάει πριν την ώρα του στις φωτογραφίες. Δίπλα του θα φαινόμουν σαν μαλακισμένη έφηβη κόρη που τη σπάει στον μπαμπά της.

Δεν συναντηθήκαμε ποτέ. Όταν πήγα εγώ στο Λονδίνο κάποια στιγμή (1995 νομίζω) κι έμεινα πολλές μέρες, εκείνος δεν μπόρεσε να με συναντήσει προφασιζόμενος διάφορες δικαιολογίες. Μιλήσαμε μόνο για λίγο στο τηλέφωνο, αλλά δυσκολευόμουν να καταλάβω τι έλεγε λόγω της προφοράς του και γενικώς υπήρχε, θυμάμαι, αμηχανία. Έκτοτε μου έγραφε κατά καιρούς πόσο το μετάνιωνε που δεν βρεθήκαμε. Τι σημασία είχε, καμία. Δεν του κράτησα ποτέ κακία, αλλά η αλήθεια είναι ότι όταν πήγα στην Καλιφόρνια πέρυσι δεν επιδίωξα να τον δω. Δεν ήταν κι εύκολο άλλωστε.

Αλληλογραφούμε πια σποραδικά στο facebook.

Απόψε μου είπε ότι είναι πάλι χωρίς δουλειά κι ότι τον πιάνουν κρίσεις πανικού.

Απόψε του είπα ότι κι εγώ που έχω δουλειά έχω κρίσεις πανικού. Μπορεί να είναι χαρακτηριστικό της ηλικίας μας.

Απόψε του είπα ότι έχω όλα τα γράμματά του.

Σοκαρίστηκε.

Πρότεινα να του τα στείλω να τα έχει ο γιός του.

Εκείνος δεν έχει τα δικά μου γράμματα, αλλά θυμάται πόση εντύπωση έκανε στη μαμά του ο γραφικός μου χαρακτήρας και τα αγγλικά μου.

Mom always used to say your writing was the neatest she's ever seen and didn't believe you was from Greece as your English was excellent

Ευτυχώς. Δεν με ενδιαφέρει να μείνει τίποτα από μένα, πολύ περισσότερο οι καταγραφές εκείνων των χρόνων. - Ψέμματα: θα ήθελα να τις διαβάσω μια φορά ακόμα κι έπειτα δεν θα με ένοιαζε να μείνουν, ας καταστρέφονταν.

Απόψε μου είπε οτι ακόμα μετανιώνει που δεν συναντηθήκαμε ποτέ.

Απόψε του είπα ότι θα τον βάλω στη λίστα μου, στη Λίστα των Πραγμάτων που Θέλω να Κάνω Πριν Πεθάνω.

Ας συναντηθούμε πριν πεθάνουμε, του είπα.

O άγριος ακτινολόγος

Ήταν ψηλός, μελαχρινός, με μούσι, πολύ νέος. 
Με κοιτούσε και βαριόταν. Σίγουρα σκεφτόταν το κορίτσι του. 
Άλλωστε εκείνος ήθελε ένα πολύ συγκεκριμένο πράγμα από μένα. 

Εγώ είχα το πρόβλημα. Εγώ ήθελα περισσότερα, αλλά ντρεπόμουν να τα ζητήσω. Κλασικά. 
Ήθελα να μου μιλάει συνέχεια όσο το κάναμε και να με πάρει στο τέλος αγκαλιά. Ή και στην αρχή. 
Αλλά ντράπηκα να το πω στον ξένο άνθρωπο. Κλασικά. 

Δεν θέλω να ζητάω τίποτα. Θέλω να μου τα προσφέρουν, γιατί είμαι εγωίστρια.

Μου είπε να ξαπλώσω, μισογδύθηκα. 

Ήταν λίγο απότομος, ίδιον της ηλικίας του προφανώς. 

Μέσα σε πέντε λεπτά φρίκαρα. Του είπα ότι ήθελα να φύγω, να ανοίξω την πόρτα και να φύγω. 
Με έπιασε κρίση πανικού, φρίκαρα. Αλλά δεν ήθελα να κάνω υστερία, έχω και το σύνδρομο της Κυρίας πανάθεμά με. 

Παρακαλώ θα ήθελα να σταματήσουμε. Έχω πάθει κρίση πανικού. Σταμάτα τώρα, αυτή τη στιγμή, θέλω να φύγω.

Πάρε μια ανάσα, μου είπε. Μπορείς να το κάνεις. 

Μπορείς να μου μιλάς όλη την ώρα; Να ακούω τη φωνή σου σε όλη τη διάρκεια;

Όχι, μου είπε. Δεν γίνεται. 

Παραείσαι άγριος, του είπα. 

Και μετά μου είπε το μυστικό. Τι χαζός, δεν μου το είπε από την αρχή. 

Κλείσε τα μάτια σου, μου είπε. Και τα έκλεισα. 

Στην αρχή σκεφτόμουν ότι είμαι στη θάλασσα. 
Μετά άρχισα να μετράω. 
Μέτρησα τους ανθρώπους που με αγαπούν. 
Στην αρχή μου φάνηκαν λίγοι, αλλά είναι πολλοί, πάρα πολλοί, αναλογικά. 
Είμαι αχάριστη. Θέλω όλοι να με λατρεύουν, να είναι ερωτευμένοι μαζί μου. 
Είμαι εγωίστρια. 
Δεν σκεφτόμουν τον Π καθόλου. Τον είχα μπλοκάρει επίτηδες. Ούτε τη μαμά μου. Δεν ήθελα να κλάψω. 

Και μετά άρχισα να μετράω. 
Και μετά άρχισα να θυμάμαι. 
Προσπαθούσα να σκεφτώ ευτυχίες. 
Σοκαρίστηκα από το πόσα έχω ξεχάσει, πόσα λίγα θυμάμαι, ήθελα να έχω πιο πολλές πρόσφατες. 
Θυμήθηκα ένα ωραίο φιλί. 

Σκέφτηκα την πιο πρόσφατη στιγμή ευτυχίας: χτες το βράδυ, την ώρα της συναυλίας: στην αγκαλιά των φίλων μου, φύσηξε σε μια στιγμή ένα ωραίο αεράκι και σήκωσα τα μάτια και είδα μισό μικρό φεγγάρι. 

Μέτρησα μέχρι το 590. 

Εκείνος μου μιλούσε κατά διαστήματα και στο τέλος με καθοδήγησε για να τελειώσουμε. 
Βαθιά ανάσα. Κράτα την ανάσα σου μου έλεγε στο αυτί. 

Όταν τελείωσε μου είπε, είδες δεν είμαι και τόσο άγριος. 

Ναι, συγγνώμη. 
Συγγνώμη κι ευχαριστώ. Κλασικά. 

***Σήμερα έκανα μαγνητική τομογραφία κι ο ακτινολόγος μου ήταν εν τέλει μάλλον υπομονετικός άνθρωπος. 

Έξι φώτα μες στη νύχτα

Δε φαίνεται τώρα που είναι μέρα, αλλά όλη τη νύχτα απέναντι στην Πάρνηθα έλαμπε ο φάρος μου. Τα έξι φώτα του Μον Παρνες. Όπου κι αν είμαι και τα βλέπω, μου λένε προς τα που είναι το σπίτι μου. Προς τα που να κατευθυνθω για να βρω το δρόμο να γυρίσω.

***

Το πάρκινγκ του Ιασώ είναι ένας μικρόκοσμος της νεοελληνικής κοινωνίας. Καγκουρό που γκαζωνουν ανάμεσα στους πεζούς, τύπισσες που πανε ανάποδα γιατί ποτέ τους δεν παρατήρησαν οτι πρέπει να κάθονται δεξιά, αισιόδοξοι γέροι και γεροντοτεκνα, κορίτσια με καυτά σορτς και κορίτσια που περπατάνε καμαρωτα σαν φρεγάτες. Έγκυες που αισθάνονται σπουδαίες αυτοδικαίως.

Μου αρέσει να παρατηρώ το βλέμμα των αντρών που κουβαλάνε δώρα και μπαλόνια από το μαιευτήριο απέναντι. Απορροφημένοι στις σκέψεις τους, ρίχνουν κλεφτές ματιές γύρω, αναλογίζονται πόσο θα αλλάξει η ζωή τους. Φυσικά δεν έχουν ιδέα. Οταν αναπόφευκτα πέφτει το βλέμμα τους σε κανένα όμορφο κορίτσι (θα έχουν καιρό να κάνουν οικιακό σεξ), το μαζεύουν μόνοι τους ενοχικά, γιατί θυμούνται την ταλαιπωρημένη λεχώνα. Μου αρέσει να αναζητώ και να πιάνω αυτή τη στιγμή.

***
Απόψε είναι το πάρτυ γενεθλίων της Λυδίας κι ο Π. δεν θα είναι εκεί. Η τραγική ειρωνεία είναι ότι γίνεται μόλις λίγα μέτρα από εδώ, είχαμε πάρει ένα ωραίο δώρο, κλπ. Ευτυχώς είναι σε μια ηλικία που η αποτυχημένη συνάντηση με το υποκείμενο του πόθου δεν τον πληγώνει.

20 χιλιόμετρα

Θα μπορούσα να καταφύγω στην εύκολη λύση και να κάνω μια παρομοίωση ανάμεσα στο στατικό ποδήλατο και τη ζωή (τρέχεις, τρέχεις, κουράζεσαι κι όλο στο ίδιο σημείο μένεις, σαν φουκαριάρικο χάμστερ στον τροχό του). 

Αλλά προτιμώ να σκέφτομαι πόσο μακριά θα έφτανα με τα 20 χιλιόμετρα που διάνυσα απόψε μέσα στη νύχτα. Όχι αρκετά μακριά, αλλά πάντως κάπου αλλού, όχι εδώ. 

Θα ξεπέζευα από το ποδήλατό μου και θα έμπαινα σε ένα παλιό αναψυκτήριο στη μέση του πουθενά.
Θα ήμουνα ιδρωμένη γι'αυτό θα παράγγελνα μια μπύρα (τι μπύρα; δεν έχω ιδέα) και θα την έπινα από το μπουκάλι γιατί θα σιχαινόμουνα να την πιώ από το βρώμικο ποτήρι. 
Θα ακουγόταν Βοσκόπουλος από ένα παλιό στέρεο - "Λάθος δρόμο πήραμε καρδιά, ρίξαμε ανάποδη ζαριά". 
Στην τηλεόραση θα είχε δελτίο ειδήσεων. Χωρίς ήχο. Θα έδειχνε μια διαρροή σε ένα πυρηνικό εργοστάσιο σε μια γειτονική χώρα. Κάτι μακρινό, αλλά που σε αφορά. 

Θα τελείωνα τη μπύρα μου με το ζόρι, όπως κάνω συνήθως. 
Θα πλήρωνα και θα έβγαινα στο δρόμο και θα κρύωνα. 
Θα ανέβαινα στο ποδήλατο να γυρίσω πίσω μέσα στη νύχτα. Αλλά θα ήμουν τόσο κουρασμένη που δεν θα είχα κουράγιο να κουνήσω τα πόδια μου. 

Θα καθόμουν απελπισμένη στο πεζοδρόμιο με τα πόδια μέσα στο ρείθρο και το ρείθρο θα είχε νερά. 
Γιατί έτσι. Θα είχε νερά. 

Θα κοίταζα στην Εθνική τα αυτοκίνητα να τρέχουν το ένα πίσω από το άλλο με φόρα προς τα μπρος, σαν βέλη. 

Μπορεί όμως όλα αυτά να τα γράφω γιατί δεν ξέρω να κάνω αληθινό ποδήλατο. Και γιατί ποτέ δεν υπολογίζω την επιστροφή.  

Λουδοβίκος

Δεν έχω ιδέα σε τι συνθήκες τραβήχτηκε αυτή η φωτογραφία της Αλίκης, που ή πότε.  
Αλλά με συγκινεί με έναν τρόπο ολότελα μοναδικό, γιατί είχα κάποτε κι εγώ έναν λευκό κόκκορα κατοικίδιο, το Λουδοβίκο.  

Μεγάλη ιστορία, δεν θυμάμαι πόσων χρονών ήμουνα, αλλά υπολογίζω με βάση το θάνατο του παππού μου ότι πρέπει να ήμουν γύρω στα 7. 
Είχαμε ερωτευτεί με τον Λουδοβίκο νομίζω. Τον αγαπούσα πάντως και μ'αγαπούσε κι εκείνος τρελά. Ζούσαμε στο περιθώριο του φυσιολογικού. Θέλαμε να είμαστε μαζί διαρκώς. Κοιμόταν επάνω μου, περπατούσα και καθόταν στον ώμο μου σαν παπαγάλος, θυμάμαι. Όταν αισθανόμουνα λυπημένη με τσίμπαγε με το ράμφος του, χαϊδευόταν, έκανε γουργουρητούς ήχους.

Στο τέλος ενός καλοκαιριού μας χώρισαν, έμεινε εκείνος στο χωριό "γιατί έπρεπε να μάθει να ζει με άλλες κότες και κοκκόρια". Εγώ έπρεπε να γυρίσω στην Αθήνα να πάω σχολείο. Δεν έχω εικόνα από τη στιγμή του αποχωρισμού. Την έχω διαγράψει τελείως. 

Εκείνος δεν προσαρμόστηκε ποτέ στη ζωή του κοτετσιού, τον παρενοχλούσε άλλωστε ο ήδη υπάρχων ηγεμόνας. Είμαι σίγουρη ότι δεν καταδέχτηκε ποτέ να κάνει έρωτα με καμία κότα. Ή μπορεί να ήθελε και να φοβόταν.

Ο Λουδοβίκος ήταν ένας ευγενής. Αληθινός ευγενής. Η λευκότητά του αντικατόπτριζε ας πούμε και μια ηθική ανωτερότητα. 
Προκειμένου να ζήσει μια ζωή υποφερτή και να γλυτώνει τις παρενοχλήσεις αποτελεσματικά, όταν με έχασε, έγινε φίλος με το γάϊδαρο του παππού μου και περνούσε τη ζωή του καθισμένος στη ράχη του. Είχε γίνει ο καημένος θέαμα περίεργο στο χωριό. 
Ένας μεγάλος λευκός κόκκορας επάνω σε ένα γάϊδαρο. 

Πέθανε κάποια στιγμή στη μέση του χειμώνα μετά το καλοκαίρι που τον άφησα. Μου είπαν ότι τον έφαγε μια αλεπού ή πέθανε από το κρύο. 
Δεν είναι πιο λογικό ότι πέθανε από λύπη; 

H Πύλη του Χωροχρόνου

Η σκάλα σε καταπίνει και σε ξεβράζει στη δεκαετία του 70. Φοράς καρώ φούστα, έχεις μακριά μαλλιά και αγαπάς πάντα ένα μόνο αγόρι. Αυτό που φαίνεται λιγότερο.

Ακούς Ραφαέλλα Καρρά και είσαι η πιο καλή μαθήτρια.

Τα βράδια σου είναι πάντα μια άλλη ζωή που κανείς δεν την ξέρει. Γίνεσαι καλή ηθοποιός, καλή στην απώθηση, κακή στη διαχείριση καταστάσεων.

Στη δεκαετία του 80 ψάχνεις διακαώς να μάθεις να περπατάς. Μαθαίνεις στη δεκαετία του 90, μετά την μεγάλη απόρριψη και την πρώτη αγάπη και μετά με τον μεγάλο έρωτα. Μαθαίνεις μόνη σου έτσι κι αλλιώς.

Η σκάλα σε καταπίνει και σε βγάζει τώρα πια σε ένα μέρος άξενο, που δεν είναι δικό σου. Εκεί που ψάχνεις συνέχεια να βρεις το χέρι της. Να θυμηθείς την υφή που είχε το δέρμα της. Κατεβαίνεις πάντα, αλλά δεν θέλεις να στρίψεις δεξιά πια.

Κάνε υπομονή. Μια μέρα θα την ανέβεις και θα φύγεις οριστικά.

Οικολογικές ανησυχίες

Έχω λίγο καιρό που έχω σταματήσει να διαβάζω ο,τιδήποτε. Εννοώ συστηματικά, όπως έκανα παλιά, όχι βλακείες στα πεταχτά δεξιά και αριστερά. Είναι ένα είδος παραίτησης, μια κούραση που τη βρίσκω φυσική και κάπως απαραίτητη, σαν να πρέπει να καταλαγιάσουν μέσα τα ήδη διαβασμένα, σαν να πρέπει τα ήδη διαβασμένα να συναντηθούν με όσα βίωσα ή βιώνω. Επί της ουσίας τέλος πάντων δεν ένιωθα την ανάγκη. 

Σκέφτομαι όμως τον τελευταίο καιρό ότι αν κάτι μου λείπει περισσότερο αναγνωστικά είναι η ποίηση κι έτσι φέτος ζήτησα από τον Άγιο Βασίλη να μου φέρει το "Σύρε καλέ την άλυσον" της Γλυκερίας Μπασδέκη. Αισθάνομαι ότι θέλω να μάθω πάλι να διαβάζω και πρέπει να ξεκινήσω από τα βασικά αλφαβητάρια. 

Τον Σεπτέμβριο που μας πέρασε συμπληρώθηκαν δύο χρόνια από το θάνατο της μαμάς μου. Δεν έχει αλλάξει τίποτα ουσιαστικά στον τρόπο που προσεγγίζω αυτή την απώλεια μέσα μου. Η πληγή είναι ακόμη ανοικτή, απλώς δεν μιλώ γι'αυτήν παρά ελάχιστα, σε ελάχιστους. Αυτοί οι ελάχιστοι νιώθουν το ίδιο για τις δικές τους απώλειες κι έτσι καταλαβαινόμαστε χωρίς να λέμε πολλά. Μόνο λίγες φράσεις αναγνώρισης αρκούν. Η ύπαρξη των άλλων λειτουργεί για μένα κατευναστικά και παρηγορητικά: με βεβαιώνει ότι δεν έχω τρελαθεί, ότι δεν είναι υπερβολική, ότι δεν είμαι εγωίστρια. Το λέω αυτό γιατί κάποτε αναρωτήθηκα -επειδή είμαι ένα άτομο κατεξοχήν υπερβολικό- μήπως όλη αυτή η αντίδρασή μου συνάγεται από μια ανάγκη μου να τραβώ την προσοχή στον εαυτό μου. 

Συνειδητοποίησα λοιπόν ότι εμείς οι ελάχιστοι (η Ελ., ο Κ., η Λ. κι άλλοι λίγοι ακόμη που έχουμε συναντηθεί με έναν τρόπο) συνεχίζουμε να ζούμε ανάμεσά σας με το δικό μας τρόπο. Είμαστε μια ιδιότυπη ομάδα που προσποιείται πετυχημένα ότι λειτουργεί και ζει κανονικά, γελάει και είναι διασκεδαστική, ενώ μέσα της ξέρει ότι ένα κομμάτι της ζωής της θα είναι διαρκώς στα απωλεσθέντα. Αλλά πάλι, ίσως έτσι πρέπει να είναι: κανείς δεν θέλει να είναι διαρκώς αντιμέτωπος με το φανερό πένθος. Ούτε κι εγώ η ίδια δεν το ανέχομαι για πολύ. Το πένθος εσωτερικεύεται, μοιράζεται για λίγο, επιστρέφει στη θέση του μέσα σου. Μόνο που δραπετεύει πότε-πότε εκεί που δεν το περιμένεις, σε οδηγεί σε σκοτεινές βεράντες και τουαλέτες στη δουλειά για να κλάψεις χωρίς να σε βλέπουν. 

Το πένθος μας είναι ένα ιδιότυπο οικόσιτο κατοικίδιο. 

Ο Π. ανθίζει διαρκώς μέρα τη μέρα. Και γίνεται ένα παιδί ιδιαίτερο, καλοσυνάτο αλλά και πειραχτήρι: πότε-πότε είναι ένας επαναστάτης που ψάχνει αιτία, κι άλλοτε γίνεται ένας γάτος που το μόνο που θέλει είναι να κάτσει επάνω μου, στο κάθισμα που το σώμα μου φτιάχνει μόνο για εκείνον. Αναρωτιόμαστε διαρκώς αν τον διαπαιδαγωγούμε σωστά. Είναι σωστό να είναι τόσο ευγενικός; Είναι σωστό να του θυμίζουμε διαρκώς ότι δεν πρέπει να ενοχλεί τους άλλους; Τι νόημα έχει σε αυτή την κοινωνία που θα κλιθεί να επιβιώσει; Μήπως όλα αυτά τον οδηγήσουν στην απομόνωση, ή σε φοβίες; Έπειτα σκέφτομαι ότι δεν μπορεί να γίνει αλλιώς, το παιδί σου είναι προϊόν των πιστεύω και των επιλογών σου. Δεν ξέρω πόσο μπορείς να καταπιεστείς να είσαι κάτι άλλο για να μεγαλώσεις κάπως αλλιώς, "πιο σωστά" το παιδί σου. Ποιο είναι το "πιο σωστά" άλλωστε; Κάποτε πίστευα ακράδαντα ότι το πιο σημαντικό πράγμα που χρειάζεται ένα παιδί όταν μεγαλώνει είναι η διαρκής απεριόριστη αγάπη και ένα αίσθημα ασφάλειας. Όποτε έχω αμφιβολίες αν κάνω κάτι σωστά, επιστρέφω στη βάση αυτή και βλέπω ότι δεν την έχουμε παραβιάσει. Παίρνω κουράγιο και συνεχίζω. 

Τον περασμένο Σεπτέμβριο-Οκτώβριο συνέβη κάτι ακόμα. Το καταγράφω εδώ για να μην ξεχάσω πότε έγινε, γιατί ξεχνάω εύκολα το πότε συμβαίνουν τα πράγματα. Πιέστηκα τόσο πολύ στη δουλειά και στις άλλες υποχρεώσεις μου, ώστε όταν προέκυψε η επόμενη περίοδος και μια νέα ισορροπία, αποφάσισα να αλλάξω κάποια πράγματα. Θυμήθηκα την χαμένη μου αυτοπειθαρχία κι αποφάσισα να διεκδικήσω το σώμα μου από την περίοδο του πένθους, θυμήθηκα πώς να διεκδικώ πράγματα στη δουλειά, προσπαθώ να μην έχω διαρκώς τύψεις. Δεν είναι εύκολο, αλλά είναι μια αρχή. Μεγαλώνω κιόλας, κάτι πρέπει να αλλάζω στον εαυτό μου, δεν είναι δυνατόν να μην απενοχοποιείσαι μεγαλώνοντας, απλώς να φορτώνεσαι κιλά, χρόνια και ρυτίδες. 

***
Η ανάρτηση εικονογραφείται με πίνακες ενός από τους πιο αγαπημένους μου ζωγράφους, του Carl Larsson. Νομίζω ότι κατά βάθος θα ήθελα να ζω μέσα στους πίνακές του, που απεικονίζουν τη ζωή της οικογένειάς του. Οπότε ίσως κατά βάθος να ήθελα να είμαι παιδί του. Τώρα που το σκέφτομαι μάλλον θα ήθελα να είμαι αυτό το παιδί. 

Όλα τα παυσίπονα του κόσμου

Προχτές στη δουλειά ήρθε ένας κύριος θαυμάσιος. Ήταν γύρω στα 70 μάλλον, πολύ ευγενικός, κοντούλης, λεπτός στο παρουσιαστικό και τους τρόπους του, σαν Άγγλος ευγενής. Φορούσε ένα λεπτό κοστούμι tweed και μια γραβάτα ανοικτή πράσινη, στο χρώμα που έχει το παγωτό φιστίκι. Αισιόδοξη γραβάτα.

Για κακή του τύχη εκείνη την ώρα μου τηλεφώνησε το ανθρωπόμορφο ον από το οποίο παίρνω εντολές και τον άφησα υποχρεωτικά να περιμένει. Του έλεγα όμως διαρκώς να καθίσει, να μην είναι όρθιος, του έκανα νόημα και του ζήτησα πολλές φορές συγγνώμη που περίμενε. Περίμενε τελικά όρθιος, υπομονετικά. 

Ζητούσε κάτι για το οποίο δεν μπορούσα να κάνω τίποτα, ούτε μπορούσα να τον εξυπηρετήσω, πολύ απλά γιατί το σύστημα που είχε δει στο Λονδίνο δεν προβλέπεται στην Ελλάδα. Αντί να θυμώσει, μου είπε ότι θα επανέλθει με τη σκέψη του περισσότερο τεκμηριωμένη και θα έλθει πάλι να με βρει. Θα τον απογοητεύσω πάλι, αλλά περιμένω να τον ξαναδώ. Αν και, για το καλό μου, ελπίζω να μη με βρει εδώ.

Πριν φύγει, γύρισε και με κοίταξε στα μάτια. Χαμογελούσε και σκέφτηκα πόσο τυχεροί είναι οι άνθρωποι που τους αγκαλιάζει με αυτό το βλέμμα κάθε μέρα. 

Τις νύχτες στη γειτονιά μου αλυχτάει σαν σκυλί ένας άνθρωπος. Δεν έχω δει ποτέ το πρόσωπό του, ακούω μόνο τη φωνή του. Μου είναι άγνωστος, αν και έχω υπολογίσει σε πιο διαμέρισμα μένει. 
Είναι ο πιο φάλτσος άνθρωπος του κόσμου. Αλλά κι ο πιο επίμονος. Σχεδόν κάθε βράδυ (πάντα μα πάντα τα Σαββατοκύριακα) τραγουδάει λαϊκά τραγούδια με καραόκε. Το τραγουδάει είναι ευφημισμός. 
Είναι τόσο φάλτσος που δεν καταλαβαίνει κανείς πιο τραγούδι είναι, μερικές φορές αν έχω κέφι τον αφουγκράζομαι και βάζω στοίχημα με τον εαυτό μου να δω αν θα καταλάβω ποιο τραγούδι είναι αυτό που κακοποιεί. Μέχρι και ο Π. τον έχει μάθει τώρα. "Πάλι ο φάλτσος τραγουδάει" μου λέει και χαμογελάμε με κατανόηση. 

Φεύγω από τη δουλειά, ανηφορίζω, βαριές σκέψεις, κακή διάθεση. Σηκώνω το βλέμμα και βλέπω ένα κομμάτι χαρτί στον τοίχο έξω από μια πολυκατοικία. 

Κηδεύομεν σήμερον
ετών 13
η μητέρα
ο φίλος. 

Τίποτα άλλο. Η Μητέρα και ο Φίλος. Και ποιος Καβάφης να σηκωθεί να την παρηγορήσει, ποιός ήλιος να φωτίσει πλέον τη ζωή της. Η μητέρα, τελευταία φορά μητέρα στο γαμωκηδειόχαρτο. 


Είναι θαύμα πώς καμιά φορά άγνωστοι άνθρωποι έρχονται από το πουθενά να σώσουν τη μέρα σου. Ακούνε προσεκτικά τι τους λες (ή έστω προσποιούνται επιτυχημένα), έστω κι αν συναντηθήκατε τυχαία, έστω κι αν σε λίγο πάλι θα χωρίσετε. Συναντιόμαστε στο δρόμο, στις συγκοινωνίες, στο facebook, στον προθάλαμο του οδοντίατρου διαρκώς με άγνωστους ανθρώπους. Και μερικοί μας χαρίζουν ένα μικρούτσικο τοσοδούλι κομμάτι από τη ζωή τους και παίρνουν ένα κομματάκι από τη δική μας. Σήμερα ας πούμε, ένας ταξιτζής μου έλεγε για την 6χρονη κόρη του, του έλεγα κι εγώ για τον Π. - όλα σε πέντε λεπτά διαδρομή. 

Οι μικρές συγκεκομμένες παυσίπονες συζητήσεις μας έχουν την αξία που έχει ένα αληθινό χάδι.

Οι διακοπές του κυρίου Heatherley

Έγινε πια πολύ δύσκολο να είμαι ειλικρινής, να γράφω αυτά ή για αυτά που σκέφτομαι. 

Αισθάνομαι ότι δεν μπορώ να ανοίξω το στόμα μου, δεν μπορώ να καταγράψω τα πράγματα που αληθινά με απασχολούν. Αλλά θέλω να συνεχίσω να προσπαθώ να το καταφέρω. Θα προσπαθήσω σιγά-σιγά, όπως μαθαίνουν τα παιδιά να τρώνε, να περπατάνε. Θα προσπαθήσω πάλι να γράφω σιγά-σιγά. 

Ένα πρώτο συμπέρασμα από την περασμένη διετία είναι ότι το πένθος τρώγεται. Ένα άλλο συμπέρασμα είναι ότι το πένθος δεν περνάει, υπάρχει. Είναι μια νέα κατάσταση που σε χαρακτηρίζει πια οριστικά. Όπως όταν χάνεις ένα χέρι ή έχεις κάνει εγχείρηση ανοικτής καρδιάς. Ποτέ δεν θα είσαι όπως ήσουν, θα είσαι πάντα αυτός που πρέπει να προσέχει γιατί έχει κάνει εγχείρηση. Έτσι έγινα κι γώ. Κάπως σαν διαβητικός που δεν πρέπει να φάει ζάχαρη. Εγώ δεν πρέπει να συγκινηθώ, δεν μπορώ να συζητήσω για τη μαμά μου παρά μόνο για λίγα λεπτά, πολύ λίγα. Όμως με τον καιρό έμαθα να το λέω. Δηλαδή τολμώ πια να λέω στους συνομιλητές μου ότι δεν θέλω να το συζητήσω περισσότερο, ας αλλάξουμε συζήτηση κλπ. Ε, κι αυτό είναι κάτι, είναι ας πούμε ένα κέρδος, ξέρω γω. 

Στο μεταξύ ο κ. Π. μεγαλώνει και επικοινωνεί ολοένα και περισσότερο, εξελίσσεται με ραγδαίους ρυθμούς. Εχτές του έδωσα να φάει λίγη σοκολάτα κι όπως καθόμασταν δίπλα-δίπλα μου είπε "λατρεύω να κάθομαι κοντά σου και να τρώω σοκολάτα". Τι απλό πράγμα, λίγες λέξεις και γεμίζεις αγάπη μονομιάς. Ο κ. Π. πρωταγωνιστεί. Ανακαλύπτει το άλλο φύλο, ανακαλύπτει την απόλαυση του να κάνεις αυτό που δεν πρέπει, "είμαι σκάνδαλος μαμά, είμαι ζημιάρης". Αλλά είναι πάντα ένα τρυφερό ήσυχο παιδί, έχει καλά αισθήματα, είναι πολύ ευγενικός. Αγκαλιές, αγάπες, φιλιά, πειράγματα, ο καλύτερος μπαμπάς του κόσμου. Σπίτι γεμάτο. 

Δεν είμαι αγνώμων, είμαι απλώς λυπημένη. Ας πούμε ότι υπάρχει μια πολλή μεγάλη χαρά που καλύπτει σαν ζεστή κουβέρτα το κρύο σώμα της λύπης. 

Στο μεταξύ έχω τη βάσιμη υποψία ότι δεν κάνω ποτέ διακοπές, νομίζω ότι ζω σε μια διαρκή κούραση. Μάλλον αυτό το περνάνε όλοι όσοι έχουν μικρά παιδιά. Μάλλον αυτό το περνάνε και όσοι έχουν τόσο ηλίθια δουλειά σαν τη δική μου. Το τελευταίο διάστημα νιώθω ότι βράζω σαν καζάνι κι όποιος κάνει το λάθος και ανοίξει το καπάκι, θα είναι όπως σε κάτι ταινίες: θα δει ας πούμε έναν κρατήρα ηφαιστείου και θα βράζει η λάβα. 

Την προηγούμενη εβδομάδα είχα φτάσει σε τόσο μεγάλο σημείο υπερέντασης που είχα ταχυκαρδίες και τέτοιο εκνευρισμό που δεν μπορούσα να κοιμηθώ, δεν μπορούσα να ηρεμήσω στο σπίτι. Όλα αυτά γιατί κρατιέμαι να μην πω αυτά που σκέφτομαι, γιατί πρέπει να κρατηθώ προκειμένου να μπορέσω να δρομολογήσω ψύχραιμα και οργανωμένα τη διαφυγή μου από εκεί που δουλεύω τώρα. Αυτή την εβδομάδα ευτυχώς αισθάνομαι καλύτερα γιατί έχω πάρει την απόφαση να τελειώσω με αυτή την κατάσταση και θα κάνω ό,τι πρέπει για να το καταφέρω. Στο μεταξύ έχω περάσει σ'αυτό το στάδιο που στήνω στο μυαλό μου σενάρια για να παρηγορηθώ όπου οι κακοί κατατροπώνονται με φαντασμαγορικό τρόπο. 

Samuel Butler, Mr Heatherley's Holiday: An Incident in Studio Life. 1874

Ο Samuel Butler ζωγραφίζει τον κο Heatherley, διευθυντή της καλλιτεχνικής σχολής της Newman Street στην οποία φοιτούσε ο Butler. O κος Heatherley ήταν διάσημος για το γεγονός ότι δεν πήγαινε ποτέ του διακοπές. Εδώ εικονίζεται να επιδιορθώνει έναν σκελετό που χρησιμοποιούσαν οι μαθητευόμενοι ζωγράφοι στα μαθήματά τους. 

Αθηναϊκό πρωϊνό. Τρία στιγμιότυπα.

Πρωί-πρωί στο πλάϊ της Κουμουνδούρου αποφεύγω στο τσακ σφοδρό τρακάρισμα με άκρως αισιόδοξη και πιθανόν αγαθών προθέσεων κυρία: το συμπεραίνω από το γεγονός ότι παραβίασε stop και βγήκε με ταχύτητα, έπειτα δε τα έχασε και σταμάτησε κόντρα στη μέση του δρόμου. Έστριψα το τιμόνι και την απέφυγα στο τσακ, ανέβηκε η πίεση, αλλά έκανα και άσκηση αυτοελέγχου διότι μόνον την κόρναρα, ενώ σε άλλη περίπτωση θα την έβριζα, θα την μούτζωνα κλπ.

Λίγο αργότερα, ανεβαίνοντας πεζή την Τοσίτσα, νέος ατυχής και δυστυχής με προσεγγίζει με θαυμασμό για την τσάντα μου -και όχι επειδή είναι μια ωραιότατη floral, αλλά φοβάμαι για το πενιχρό περιεχόμενο του πορτοφολιού. Απέφυγα την συνάντηση δι'ελιγμών για να καταλήξω επιτέλους στο γραφείο.

Σε ένα από τα πιο περίεργα ασανσέρ της πόλης μας (κάποτε πρέπει να γράψω μια σειρά κειμένων μόνο για τα εξωφρενικά που μου συμβαίνουν σε αυτό το ασανσέρ) μπαίνει μαζί μου φουριόζα μια γυναίκα που βλέπω για πρώτη φορά στη ζωή μου. Με χαιρετά θερμά με το ονόμά μου "την κουβέντα σου είχαμε χτες με το Γιώργο (ευτυχώς κατάλαβα ποιόν Γιώργο λέει) άντε να πιούμε πια εκείνο το καφεδάκι που λέγαμε". Της μιλάω σαν να την γνωρίζω χρόνια, με θέρμη, φυσικά αρπάζομαι από τον Γιώργο με τον οποίο είμαστε συντοπίτες, Τρικαλινοί κι οι δυό, και εν τέλει σχολιάζουμε και τους "κάτω από το αυλάκι" που δεν έχουν την εγκαρδιότητα που έχουν οι άνθρωποι από τη Βόρεια Ελλάδα.
Πιο κατάλληλη κατάληξη στη συζήτηση δεν θα μπορούσε να υπάρξει. 

Κοιτάω το ρολόϊ μου. Είναι μόλις 9.30. 

Δύο μεγάλοι κόκκινοι ελέφαντες

Το μόνο ενδιαφέρον πράγμα που βλέπαμε από το παράθυρό μας ήταν δύο μεγάλοι κατακόκκινοι ελέφαντες. Ήταν ολόιδιοι, σαν δίδυμοι, και στέκονταν διαρκώς στην ίδια θέση. Στην αρχή μας κίνησαν την περιέργεια (γιατί στέκονταν εκεί; ποιός τους άφησε;) έπειτα τους συνηθίσαμε. Με έναν τρόπο η παρουσία τους ήταν παρήγορη. Ήταν κάθε πρωί εκεί όταν τραβούσαμε τις κουρτίνες και η σουρεαλιστική τους παρουσία μας υπενθύμιζε ότι όλα μπορούν να συμβούν. 

Όταν ο Π. μπόρεσε να σηκωθεί από το κρεβάτι του, ανέβαινε στο χαμηλό περβάζι του παραθύρου και τους κοίταγε κι αυτός. Του έλεγα ότι κοκκίνισαν γιατί έφαγαν πολλές ντομάτες και πολλές φράουλες, αλλά η αλήθεια είναι ότι δεν έχω ιδέα γιατί κοκκίνισαν οι ελέφαντες. Δεν έχω ιδέα γιατί βρίσκονταν εκεί, από πού ήρθαν και που θα πήγαιναν μετά, τι περίμεναν κάθε μέρα έξω από το νοσοκομείο. 

To υπόγειο

Aν άρχιζε ο Θεός μια μέρα να μετράει όσα έφτιαξε,
άστρα, πουλιά, σπόρους, βροχές, μητέρες, λόφους,
θα τέλειωνε ίσως κάποτε. Eγώ κάθομαι εδώ, ολομόναχος,
μέσα σε τούτο το υγρό υπόγειο, έξω βρέχει,
και μετράω τα σφάλματα που έκανα, τις μάχες που έδωσα,
τις δίψες, τις παραχωρήσεις,
μετράω τις κακίες μου, κάποτε θαυμαστές, τις καλωσύνες μου
συχνά επηρμένες, μετράω, μετράω, δίχως ποτέ μου
να τελειώνω ― α, εσείς,
εσείς ταπεινώσεις, αλτήρες της ψυχής μου,
βαθύ, θρεπτικό ψωμί, αιώνιε πόνε μου,
όλη η δροσιά του μέλλοντος τραγουδάει μες στις κλειδώσεις μου
την ίδια ώρα που μου στρίβει το λαρύγγι η πείνα χιλιάδων
    φτωχών προγόνων,
κι ω ήττες, συντρόφισσές μου, που μέσα σε μια στιγμή
με λυτρώσατε απ' τους αιώνιους φόβους της ήττας.

Eίμαι κι εγώ ένας Θεός μες στο δικό του σύμπαν, σε τούτο
το υγρό υπόγειο, έξω βρέχει,
ένα σύμπαν ανεξιχνίαστο κι ανεξάντλητο κι απρόβλεπτο,
ένας Θεός καθόλου αθάνατος,
γι' αυτό και τρέμοντας από έρωτα για κάθε συγκλονιστική
κι ανεπανάληπτη στιγμή του.

Λειβαδίτης Tάσος, Το υπόγειο

Πέρασα μια μακρά περίοδο υπέρμετρης ενεργητικότητας εδώ και ενάμιση χρόνο, μια περίοδο που ήθελα να κάνω αν γινόταν συγχρόνως τα πάντα, προσπαθούσα να κρατώ τον εαυτό μου διαρκώς απασχολημένο -έκανα διαλέξεις, πήγα σε συνέδρια, έγραφα, έγραφα, έγραφα (από τηλεοπτικό σενάριο μέχρι επιστημονικό κείμενο, από μπουρδολογίες στη δουλειά μέχρι τα άρθρα της στήλης μου)- πέρασα πλέον σε μιά φάση καινούργια που νιώθω ότι τίποτα πια δεν με ενθουσιάζει και δεν με ενδιαφέρει να κυνηγήσω, να επιδιώξω και να προσπαθήσω. Το βράδυ, όταν ησυχάζει το σπίτι, ενώ "κανονικά" θα έγραφα ή θα διάβαζα ή θα έβλεπα κάτι ή θα κένταγα λίγο, τώρα ολοένα και συχνότερα διαπιστώνω ότι πραγματικά και ουσιαστικά ΔΕΝ ΘΕΛΩ ΝΑ ΚΑΝΩ ΤΙΠΟΤΑ. Το γράφω έτσι με μεγάλα γράμματα γιατί αν με βλέπατε τώρα που το γράφω θα σας το έλεγα με έμφαση. 

Δεν θέλω να κάνω τίποτα. Απολύτως τίποτα. Δεν με ενδιαφέρει να στήσω, να δημιουργήσω, να οργανώσω, να διορθώσω απολύτως τίποτα. 
Τίποτα. 

Το μόνο που πραγματικά με ευχαριστεί να κάνω, το μόνο που θέλω στ'αλήθεια αυτή τη στιγμή είναι να κάθομαι δίπλα στον Π. να μετράμε τα δάκτυλά μας και να βγαίνουν πάντα πέντε, να διαβάζουμε βιβλία πηδώντας σελίδες, να τραγουδάμε βγάζοντας τα πνευμόνια μας "το καλύτερο παιδί του κόσμου ΕΙΣΑΙΑΙΑΙΑΙΑΙ ΕΣΥΥΥΥΥΥΥ", να κρατιόμαστε οι δυό μας από το χέρι και να περπατάμε προς τα εκεί που θέλει εκείνος. Να τον βοηθάω να είναι ανεξάρτητος σιγά-σιγά, να με παίρνει αγκαλιά εκεί που δεν το περιμένω, να με κοιτάει με αστραφτερά μάτια, να ζωγραφίζουμε την παλάμη του επάνω σε ένα χαρτί. Να ακούμε τραγούδια και να βλέπουμε την Πέππα το γουρουνάκι που έχει έναν αδελφό τον Τζώρτζ, τη μαμά γουρουνίτσα και τον μπαμπά γουρουνάκι. Να πηγαίνουμε στο σούπερ μάρκετ και να ρίχνει εκείνος τα ψώνια στο καρότσι, να διαλέγει μήλα και πορτοκάλια, να φωνάζει από την καρδιά του και περήφανος "γειά σας" σε όλο τον κόσμο - στον κόσμο που τον νομίζει καλό. Να πετάμε πετραδάκια με τις ώρες σε λακούβες με νερό, να μυρίζουμε τα λουλούδια, να κοιτάμε έκπληκτοι τις πεταλούδες, να παρατηρούμε τα μυρμήγκια. 

Θέλω μόνο ό,τι θέλει εκείνος. 

Η Υπηρεσία δεν αναβάλλεται

Πόσες φορές μες στην δουλειά μου μ’ έρχεται μια ωραία ιδέα, μια σπάνια εικόνα, σαν ετοιμοκαμωμένοι αιφνίδιοι στίχοι, και αναγκάζομαι να τα παραμελώ, διότι η υπηρεσία δεν αναβάλλεται. Έπειτα σαν γυρίσω σπίτι μου, σαν συνέλθω κομμάτι, γυρεύω να τ’ ανακαλέσω, αλλά πάνε πια. Και δικαίως. Μοιάζει σαν η Τέχνη να με λέγη: «Δεν είμαι μια δούλα εγώ· για να με διώχνης σαν έρχομαι, και νάρχομαι σαν θες. Είμαι η μεγαλήτερη Κερά του κόσμου. Και αν με αρνήθηκες ―προδότη και ταπεινέ― για το ελεεινά σου καλό σπίτι, για τα ελεεινά σου καλά ρούχα, για την ελεεινή καλή κοινωνική σου θέση, αρκέσου μ’ αυτά λοιπόν, (αλλά πού μπορείς ν’ αρκεσθής) και με τες λίγες στιγμές που όταν έρχομαι συμπίπτει να ήσαι έτοιμος να με δεχθής ― βγαλμένος στην πόρτα να με περιμένης, όπως έπρεπε να ήσαι κάθε μέρα.  Κ.Π. Καβάφης, Ιούνιος 1905 Ανέκδοτα Σημειώματα Ποιητικής και Ηθικής

Πιστα

Ένα πρωί, ένα χάραμα,

θα γίνει η Πειραιώς

πίστα αεροδρομίου

γλιστερή, γυαλιστερή

στρωμένη με χιλιάδες κρυσταλλάκια

κι εμείς θα οδηγούμε όμορφα κι αργά

και τα φανάρια θα ανάβουν πράσινα

ένα-ένα-ένα, όλα

θα προχωράμε όμορφα κι αργά,

ήσυχα,

μόνοι,

κι ο δρόμος δεν θα τελειώνει ποτέ.

Τριανταφιλάκι

Ανάσκελα οι τρεις μας στο κρεβάτι. Τραγουδάω το χρυσαλιφούρφουρο κι εκείνος ακούει, παίζει δήθεν με τα πόδια του μα στην πραγματικότητα παρακολουθεί με προσοχή τους στίχους.

Στα λαγκάδια της Λιλιπούπολης
βγαίνει ένα λουλουδάκι

μας δείχνει στον τοίχο το κέντημα με τα λουλούδια

που το λεν Χρυσαλιφούρφουρο
και μοιάζει με χρυσό τριανταφυλλάκι.

γυρνάει, πιάνει το κεφάλι μου με τα δυό του χέρια και μου δίνει ένα φιλί.

που μοιάζει με χρυσό τριανταφιλάκι.

Η δική του ευφυΐα είναι η νέα δική μας αλήθεια. 

Σκηνές από το βίο μιας Πρέσβειρας

Κοιμάμαι κατά μέσο όρο 5μιση ώρες κάθε μέρα, πράγμα που έχει ως αποτέλεσμα να προσλαμβάνω την πραγματικότητα μέσα από ένα φίλτρο θολό σαν αυτό που έβαζαν μπροστά στην Αλίκη όταν έβγαινε στην τηλεόραση (και αργότερα στη Διγενή και άλλες ξανθιές). Αυτή η θολή θέαση δημιουργεί αντίστοιχα θολές αναμνήσεις (πώς αλλιώς άλλωστε;) κι έτσι όλα όσα έχουν γίνει το τελευταίο διάστημα τα θυμάμαι με μια αίσθηση παλιού ρεβεγιόν. Φυσικά η έλλειψη ύπνου έχει και άλλα παρελκόμενα, όπως ότι όπου ακουμπήσει το κεφάλι μου με παίρνει ο ύπνος, π.χ. την ώρα που παίζω με τον Π. ακουμπάω το κεφάλι μου στον καναπέ, παραμιλάω λίγο, τσουπ κοιμάμαι για λίγα δευτερόλεπτα και μετά πετιέμαι ενοχικά. Ποιός ξέρει τι να σκέφτεται το παιδί μου εκείνη την ώρα που με κοιτά απορημένο. Αχ. Επίσης δεν έχω καθόλου χρόνο για γράψιμο, πράγμα που με θλίβει πολύ και περνάω πολλές ώρες μες στη μέρα να σκέφτομαι τί θέλω να γράψω, αλλά μετά δεν μπορώ, φαύλος κύκλος, κλπ.

Επίσης αυτή την εποχή είχα κι ένα μικρό πρόβλημα με τους φακούς επαφής, γεγονός που επέτεινε το προαναφερόμενο αίσθημα, οπότε μες στην πολλή θολούρα μου αποφάσισα να πάω στον οφθαλμίατρο, ένα βράδυ πού'βρεχε-που'βρεχε καταρρακτωδώς. Ο οφθαλμίατρος επέδειξε χαρακτηριστική αδιαφορία για την περίπτωσή μου, παρόλο που φρόντισα να χρησιμοποιήσω πολυσύλλαβες λέξεις για να τραβήξω την προσοχή του, όπως κάνω πάντα με τους γιατρούς (πιάνει το κόλπο συνήθως, σε θεωρούν μορφωμένο άτομο και δεν σου μιλούν υποτιμητικά). Λοιπόν κατόπιν ολίγων μόνον λεπτών εξέτασης αυτός ο ανάλγητος επαγγελματίας μου ανακοίνωσε ανερυθρίαστα ότι έχω πρεσβυωπία. 

Πιστεύω ότι κατά κανόνα όλα τα πράγματα έχουν δύο όψεις και γι'αυτό, αν και ομολογουμένως με κατέβαλε προσωρινά η διάγνωση, αποφάσισα να την ερμηνεύσω κατά το συμφέρον μου και φρονώ ότι στο εξής πρέπει να με θεωρείτε (και αποκαλείτε) Πρέσβειρα (με κεφαλαίο Π και ούτε γι'αστείο πρεσβυτέρα). Κυρία Πρέσβειρα περάστε, καθίστε, κλπ. Είναι νομίζω το μόνο δίκαιο δεδομένου ότι ένα απαστράπτον πνεύμα σαν το δικό μου δεν ταιριάζει να συνδέεται με την συντηρητικότητα των γηραιών. Και δεν το λέω για να περιαυτολογήσω αυτό το πράγμα, το λέω αντικειμενικά. 

Το σπουδαιότερο νέο των ημερών στο σπίτι μας είναι ότι με τα βαριά κρύα της εποχής επανέκαμψε ο αγαπημένος μας αλητόγατος που μας θυμάται μόνο όταν έχει ανάγκη να ζεσταθεί, διότι κατά τα άλλα ζει πλάνητα βίο. Έρχεται και κοιμάται επάνω στις καρέκλες της βεράντας, ζεστά κάτω από το κάλυμμα του τραπεζιού και επάνω στο μαξιλάρι βασιλιάς. Δεν θυμάμαι αν είχα γράψει παλιά στην Ιφιμέδεια πόσο πολύ αγαπιούνται με τον Π. Μιλάμε για απίστευτη αγάπη και τρυφερότητα. Πέρυσι που ο Π. ίσα που στεκόταν όρθιος και περπάταγε ασταθώς, έβγαινε στο μπαλκόνι και ο γάτος τον περικύκλωνε, τον γαργάλαγε με την ουρά του, ο Π. τον χάιδευε πολύ προσεκτικά. Χάρηκα τόσο πολύ που ξαναγύρισε ο γάτος, παχύς-παχύς και γεμάτος νέες εμπειρίες, αναρωτιέμαι τι σκέφτεται κι εκείνος όταν μας βλέπει. Κορόϊδα σας πεθύμησα, βγάλτε κανα ψαράκι να φάμε, ίσως. Το ύφος του πάντως τέτοιο είναι, σαν του Ντορή στα Κόκκινα Φανάρια. Τώρα πού τα βρίσκουν με το δικό μου τον μικρό λόρδο, απορίας άξιον.

Ρίχνω πια μόνο κλεφτές ματιές στα κείμενα των άλλων στα σόσιαλ μήδεια. Όλοι και όλα συνεχίζουν πάνω-κάτω ως είχαν. Σκέφτομαι πια ότι με τα χρόνια, όσο κι αν βαυκαλιζόμαστε ότι γράφουμε -και άρα είμαστε- πρωτότυποι, ρηξικέλευθοι, λεπτολόγοι, ευαίσθητοι, σημαντικοί ή δεν ξέρω τί άλλο, καταλήξαμε να γίνουμε αναγνωρίσιμοι και προβλέψιμοι. Διαβάζεις το κείμενο και ξέρεις ποιός το έχει γράψει. Ή -για μένα ακόμη χειρότερο- συμβαίνει κάτι εξαιρετικά δυσάρεστο (ο θάνατος του παιδιού από το μαγκάλι ας πούμε) και ξέρεις πια τί θα γράψει ποιός και πώς -και στο πίσω μέρος του μυαλού σου ξέρεις πλέον και γιατί. Ακόμη και τα πιπεράτα κουτσομπολιά έχασαν το ενδιαφέρον τους. Θα του κάτσει να ησυχάσουμε; Ποιός νοιάζεται. 

Απορώ πάντως, και το λέω με ειλικρίνεια (ή έστω με λίγη ειρωνεία), πώς βρίσκουν το χρόνο να παράγουν τόσο πολύ γραπτό λόγο άνθρωποι που έχουν παιδιά και δουλειά. Δηλαδή, ας μου εξηγήσει κάποιος, ΠΩΣ γίνεται αυτό παρά μόνο αν παραμελείς τα παιδιά σου ή τη δουλειά σου ή έχεις υπηρέτη στο σπίτι ή τον άντρα σου/μάνα σου/πατέρα σου ως υπηρέτη; Πώς γίνεται να είσαι όλη μέρα στο twitter, στο facebook, να γράφεις κείμενα επί κειμένων δεξιά κι αριστερά και να το παίζεις και καλός γονιός όποτε θυμάσαι; Πότε μαγειρεύεις, πότε βάζεις πλυντήριο; Εγώ βάζω τουλάχιστον έξι πλυντήρια την εβδομάδα, άπλωσε, μάζεψε, δίπλωσε, σιδέρωσε. Κάθε Κυριακή σιδερώνω σαν Κινέζος στην Αμερική στις αρχές του 20ου μια ντάνα ρούχα.
Τέλος πάντων, ας μην κλαίγομαι άλλο. Ως Πρέσβειρα πρέπει να διατηρώ και μια αξιοπρέπεια. Αν υποψιαστώ πάντως ότι όλοι οι αντικαθεστωτικοί αντιμνημονιακοί υπεραριστεροί μαχητές της πένας έχουν υπηρέτη κι εγώ κοτζάμ Πρέσβειρα δεν έχω, να ξέρετε θα κάνω επανάσταση, θα κάνω απεργία διαρκείας, θα κάνω σαματά.

*****
Η ανάρτηση εικονογραφείται με φωτογραφίες του Willy Maywald, σημαντικού Γερμανού φωτογράφου μόδας που εργάστηκε στο Παρίσι για τον Dior και άλλους μεγάλους οίκους. 

Βροχή και σήμερα

Με παίρνει τηλέφωνο ο Α. μετά από καιρό. Φίλος από το Πανεπιστήμιο, εξαιρετικός άνθρωπος και καλός επιστήμονας. Συζητάμε για όσα τους έχουν συμβεί τον τελευταίο καιρό και δεν μπορώ να πιστέψω, δεν θέλω να δεχτώ ότι ορισμένοι άνθρωποι κυνηγιούνται τόσο πολύ από τη ζωή. Η απώλεια της μητέρας, το εγκεφαλικό του πατέρα, η αποβολή, η επώδυνη εγχείριση, η επαγγελματική ανασφάλεια. Μπορώ να του μιλήσω, ξέρει κι αυτός ότι κάποια από αυτά τα έχω περάσει κι εγώ και τον καταλαβαίνω χωρίς πολλές εξηγήσεις. Επί της ουσίας δεν έχω πώς να τον βοηθήσω παρά μόνο με το να του πω 'ξέρω τί περνάς'. Ξέρω τί σκέφτεσαι, ξέρω την κατάθλιψη, την ενοχή, τη βαθιά θλίψη που πέφτει σιγά-σιγά επάνω στη ζωή σου σαν τη στάχτη που εκλύουν τα ηφαίστεια και καλύπτει τα πάντα. Μια στάχτη που κάθεται στα βλέφαρά σου, μπαίνει στο στόμα σου, κλείνει την ανάσα σου και ώρες-ώρες σε πνίγει και δεν μπορείς να την καταπιείς. Θα φύγει σιγά-σιγά ή μάλλον πιο σωστά θα την απορροφήσεις. Ο χρόνος θα κυλήσει, θα φέρει άλλα.

Κλείνοντας το τηλέφωνο κοιταζόμαστε με τον Θ. και λέμε το ίδιο. Πόσο μαλακισμένα άδικη είναι η ζωή όταν για μερικούς ανθρώπους όλα πρέπει να γίνουν με το δύσκολο τρόπο, πρέπει να τους βγουν από τη μύτη. Αναπόφευκτα συγκρίνεις με άλλους που ξέρεις. Με ένα ζευγάρι που είδαμε πρόσφατα ας πούμε με προβλήματα εν πολλοίς λυμένα, εκνευριστικά υπνωμένο από τα κέρδη της ζωής τους (την σίγουρη καλή δουλειά, τους γονείς που βοηθάνε, τα παιδιά που απέκτησαν πανεύκολα), κέρδη που τους χαρίστηκαν χωρίς να προσπαθήσουν ιδιαίτερα και χωρίς να τους αξίζουν. Φυσικά αυτό το τελευταίο είναι κρίση δικιά μου, όχι αντικειμενική. 

Να σας πω κάτι; Χέστηκα για τις αντικειμενικές κρίσεις. Ο Α. και η Κ. έπρεπε να έχουν τουλάχιστον ένα παιδί. Η ζωή είναι μαλακισμένα άδικη, είναι ένα παιχνίδι μπαρμπούτι με τυχαίες ζαριές.

Il était un petit homme

Εδώ και πολύ καιρό, δεν θυμάμαι πόσο, πάντως μήνες, τρώω κάθε μέρα, κάθε μέρα, ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ φέτες ψωμί με βούτυρο και ζάχαρη. Κάθε μέρα τρώω κάτι που με κάνει να είμαι πάλι παιδί στην κουζίνα του σπιτού μας στον Πειραιά. Γυρίζω από το σχολείο, είναι μεσημέρι, το φως στην κουζίνα σβηστό γιατί είναι άνοιξη, η μαμά μου μου φτιάχνει φέτες ψωμί με βούτυρο και ζάχαρη.
Δεν έχω ιδέα πώς θα τελειώσει αυτό -θα τρώω, θα τρώω, μέχρι πότε θα τρώω; Γιατί δεν αηδιάζω; Αισθάνομαι ότι στην πραγματικότητα τρώω ή προσπαθώ να φάω κάτι άλλο, ότι οι φέτες αυτές και η βουλιμική τους κατανάλωση συμβολίζουν κάτι άλλο, είναι η φυσική κατανάλωση του πένθους -αν και φυσικά υπάρχει πάντα μια ισχυρή πιθανότητα όλα αυτά να είναι απλoί μελοδραματισμοί μιας παχουλής. 

Η Γλυκερία Μπασδέκη τα λέει πιο απλά. 

ΤΡΙΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ

είμαι εννιά
πάω Τρίτη
δεν πέθανε η μάνα μου,
στο σπίτι μένουν ζωντανοί
( ακόμα )
έχω τετράδια, κόλλες γλασέ, μ’ αρέσει
ο Δημήτρης απ’ την
Πέμπτη
δε θα γεράσω σύντομα-θα
πάρει
χρόνια
θα βγάλω λύκειο, σχολές,
χριστούγεννα
θα βγάλω γλώσσα, ρούχα,
επετείους
μα τώρα είμαι εννιά-
δεν φτάσαμε στα κλάσματα

( ακόμα )


Ένα γαλλικό παιδικό τραγούδι λέει 

Ήταν ένας ανθρωπάκος 
που είχε ένα παράξενο σπίτι
Το σπίτι είναι από χαρτόνι 
τα σκαλιά είναι από χαρτί
Αν θέλεις να ανέβεις
θα σπάσεις την άκρη της μύτης σου



Τα παιδικά τραγούδια έχουν ενίοτε πολύ περίεργους στίχους. Πρώτη φορά τα παρατηρώ τόσο, προφανώς γιατί ακούμε τραγουδάκια νυχθημερόν, κι εκείνος τα αγαπάει με πάθος. Μου παραγγέλνει ποιό να του τραγουδήσω μουρμουρίζοντας τις πρώτες νότες - εκτός αν θέλει το Κουνελάκι, οπότε λέει με έμφαση και στους δύο φθόγγους ΑΧ (αχ κουνελάκι, κουνελάκι, κλπ). Πιό συχνά τραγουδάει ο ίδιος: όταν παίζει αφηρημένος, όταν ξυπνάει το πρωί, το βράδυ όρθιος επάνω στο διπλό κρεβάτι. Τεντώνεται καμαρωτός και τραγουδάει -με τον τρόπο του αφού δεν μιλάει, αλλά πάντως λέει όλες τις νότες και έχει πια μεγάλο ρεπερτόριο. Τα μάτια του γελάνε, γελάω κι εγώ. 

Αυτό το θαυμάσιο πλάσμα που είναι, αποκαλύπτεται σιγά-σιγά κι έχω την εντύπωση ότι δεν γίνεται, δεν διαμορφώνεται δηλαδή βαθμηδόν, αλλά σαν να γεννήθηκε έτσι από την πρώτη στιγμή. Ίσως εμείς δεν κάνουμε τίποτα ουσιώδες, εκείνος ήταν πάντα έτσι κι απλώς σιγά-σιγά βρίσκει τρόπους να μας δείξει τον εαυτό του ή εμείς βρίσκουμε τρόπους να τον καταλάβουμε, να τον διαβάσουμε. Το σκέφτομαι συχνά όταν τον κοιτάζω: ότι ίσως έχει μέσα του ήδη όλο τον εαυτό του ολοκληρωμένο. Ίσως από την πρώτη στιγμή που γεννήθηκε, που με κοίταξε στα μάτια και σήκωσε το χέρι να με χαιρετίσει. Φαίνεται αυτάρκης, φαίνεται ήρεμος, σκεπτόμενος, μοιάζει σοφός.  

Αυτό είναι το πιο αγαπημένο του τραγούδι.